Ачаалж байна…
Ачаалж байна…
Montsame News Agency

Улаанбаатар, 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 12 /МОНЦАМЭ/. АШУҮИС-ийн Нийгмийн эрүүл мэндийн сургуулийн 70 жилийн ойн баярын хурал, шагнал гардуулах ёслол, шинэ бүтээлийн нээлт тус сургуулийн Оюутны соёлын төвд өнөөдөр боллоо.
Энэ удаагийн баярын хурал болон маргааш үргэлжлэх эрдэм шинжилгээ, онол, практикийн хурал нь өнгөрсөн 70 жилийн ололт амжилтаа дүгнэн цэгнэхийн зэрэгцээ нийгмийн эрүүл мэндийн боловсрол, судалгааны цаашдын чиг хандлагыг тодорхойлох, улс орнуудын туршлага, шинжлэх ухааны шинэ мэдлэг, ололтыг харилцан солилцох, хамтын ажиллагааны шинэ боломжийг нээх чухал ач холбогдолтой юм. Мөн ойн үйл ажиллагааны үеэр салбартаа олон жил үр бүтээлтэй ажиллаж, онцгой амжилт гаргасан эрхмүүдэд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар төрийн одон, медаль гардуулав.
Ойн баярын хурлын үеэр АШУҮИС-ийн ректор, анагаах ухааны доктор, профессор Б.Дамдиндорж, “Эрүүл мэндийг хамгаалах, өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эрүүл мэндийн боловсрол, шинжлэх ухааныг хөгжүүлэх үйлсэд үе үеийн эрдэмтэн багш, судлаач, мэргэжилтнүүдийн оруулсан үнэтэй хувь нэмэр, хөдөлмөр бүтээл бол бидний бахархалт түүх юм. Монгол Улсад нийгмийн эрүүл мэндийн мэргэжилтэн бэлтгэх боловсролын суурь тавигдсанаас хойших 70 жилийн хугацаанд Нийгмийн эрүүл мэндийн сургууль нь сургалт, эрдэм шинжилгээ, мэргэжлийн хөгжлийн чухал төв болон өргөжин хөгжиж ирсэн” хэмээн тодотгов.
Мөн тэрбээр, “Хүн амын эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудлыг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй тодорхойлох, судлан шинжлэх, шийдвэрлэх арга замыг боловсруулах, бодлого боловсруулагч, шийдвэр гаргагчдад нотолгоонд суурилсан мэдлэг, мэдээлэл хүргэхэд манай үе үеийн эрдэмтэн багш, судлаачдын оруулсан хувь нэмэр хэмжээлшгүй их. Бидний бүтээсэн эрдэм мэдлэг, уламжлал, үнэт өвийг өвлөн авч, улам баяжуулан хөгжүүлэх нь сургуулийн үйл ажиллагааг удирдан чиглүүлж буй бидний эрхэм үүрэг юм. Өнөөдөр дэлхий нийтээр уур амьсгалын өөрчлөлт, хүрээлэн буй орчны эрсдэл, халдварт, халдварт бус өвчний дарамт, хүн амын насжилт, эрүүл мэндийн тэгш бус байдал зэрэг олон сорилттой нүүр тулж байна. Эдгээр асуудлыг шийдвэрлэхэд зөвхөн эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээ хангалтгүй, нийгмийн эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан, нотолгоонд суурилсан бодлого, салбар хоорондын хамтын ажиллагаа, мэргэжлийн өндөр ур чадвар, чадавхтай хүний нөөц шийдвэрлэх үүрэгтэй юм. Иймээс нийгмийн эрүүл мэндийн боловсролын чанар, хүртээмжийг олон улсын түвшинд хүргэх, сургалт, судалгаа, инновацыг нягт уялдуулах, дэвшилтэт технологи, хиймэл оюун, их өгөгдөлд суурилсан судалгааны арга зүйг хөгжүүлэх, эрүүл мэндийн бодлого, практикт шинжлэх ухааны нотолгоог үр дүнтэй ашиглах нь цаашдын хөгжлийн тэргүүлэх чиглэл байх учиртай” гэв.
АШУҮИС-ийн Нийгмийн эрүүл мэндийн сургуулийн захирал, анагаах ухааны доктор, профессор Д.Даваалхам, “Монгол Улсад нийгмийн эрүүл мэндийн мэргэжилтэн бэлтгэж эхэлсний 70 жил, АШУҮИС-ийн Нийгмийн эрүүл мэндийн сургуулийн 70 жилийн ой өнөөдөр давхар тохиож байна. Энэ бол манай улсын эрүүл мэндийн салбарын хувьд чухал тэмдэглэлт үйл явдал юм.
Монгол Улсад эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний тэргүүлэх чиглэл нь нийгмийн эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээ байдаг. Энэхүү чиглэлээр 3.5 сая иргэнд эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээ хүргэхэд оролцож буй мэргэжилтнүүдийг манай сургууль 70 жилийн турш бэлтгэж ирсэн. Өөрөөр хэлбэл, хүүхэд эрүүл орчинд амьдрах, суралцах, иргэд эрүүл аюулгүй орчинд ажиллаж, амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлэх, эрүүл зан үйлийг төлөвшүүлэх чиглэлээр ажилладаг мэргэжилтнүүдийг бэлтгэдэг. Үүнд агаар, хөрс, усны эрүүл ахуй, хөдөлмөрийн эрүүл орчин, хүнсний аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн чиглэлээр ажилладаг мэргэжилтнүүд багтана.
Өнөөдрийн байдлаар манай сургууль 3,000 гаруй мэргэжилтэн бэлтгэн төгсгөж, Монгол Улсын 21 аймаг, 300 гаруй суманд идэвхтэй ажиллаж, монгол хүний эрүүл мэнд, эрүүл урт удаан амьдралын төлөө хувь нэмрээ оруулсаар байна.
Манай сургуулийн 70 жилийн хугацаанд гаргасан хамгийн том ололт амжилт бол нийгмийн эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээг үзүүлэх мэргэжилтнүүдийг тасралтгүй бэлтгэж ирсэн явдал юм. Түүнчлэн олон сургалтын хөтөлбөрөө дотоодын болон олон улсын магадлан итгэмжлэлд хамруулж, олон улсын жишигт нийцсэн сургалт явуулж байна. Мөн нийгмийн эрүүл мэндийн бодлого боловсруулах, салбарын мэргэжилтний эрэлт хэрэгцээг тодорхойлох, хүний нөөцийг бэлтгэх, мэргэжилтнүүдийн тасралтгүй сургалтыг зохион байгуулах чиглэлээр тууштай ажиллаж ирсэн. Үүний зэрэгцээ нийгмийн эрүүл мэндийн шинжлэх ухааны хөгжилд хувь нэмрээ оруулж, хүний молекул биологи, эрүүл амьдралын хэв маяг, урт наслалт зэрэг олон чиглэлээр эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлыг хөгжүүлсээр байна” хэмээн ярилаа.
Эрүүл мэндийн, нийгмийн ажил, нийгмийн ухааны тэнхимийн багш А.Ган-Эрдэнэ, "Нийгмийн эрүүл мэндийн сургуулийн 70 жилийн ойд зориулан түүхийг нь өгүүлсэн хоёр боть ном, эрдэм шинжилгээ, судалгааны бүтээлийн эмхэтгэл, “Шинэ нийгмийн эрүүл мэнд” сурах бичгийн шинэчилсэн дөрөв дэх хэвлэлийг уншигчдын хүртээл болгож байна. Эдгээр бүтээлийн онцлог нь сургуулийн түүхийг анх удаа цогцоор нь нэгтгэн дүгнэж, өнгөрсөн хугацаанд гаргасан ололт амжилт, туулж ирсэн хөгжлийн замнал, өнөөгийн түвшнийг үнэлж, дүгнэхэд чиглэж байгаа юм. Ялангуяа түүхийн хоёр ботийг боловсруулахдаа Үндэсний төв архивд хадгалагдаж буй түүхэн баримт, эх сурвалжид тулгуурласан. Тухайн үед сургууль, тэнхимд ажиллаж байсан үе үеийн багш, эрхлэгч нарын бичиж үлдээсэн тайлан, материал, гэрэл зураг зэрэг архивын баримтыг нарийвчлан судалж, нийт 44 жилийн хугацааг хамарсан 5,000 гаруй хуудас материалыг шүүн үзсэн. Тэдгээрээс хамгийн чухал баримт, мэдээллийг сонгон эмхэтгэж, түүхийн хоёр ботийг хэвлүүлсэн. Эдгээр номын үнэ цэн нь зөвхөн сургуулийн түүхийг өгүүлэхэд бус, нийгмийн эрүүл мэндийн салбар Монгол Улсад хэрхэн үүсэж, хөгжсөн бодит түүхийг баримтаар баталгаажуулан харуулж байна. Эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээ нь эмнэлгийн тусламж, урьдчилан сэргийлэх гэсэн үндсэн хоёр чиглэлтэй. Урьдчилан сэргийлэх тусламж, үйлчилгээ мэргэжлийн түвшинд хэрхэн хөгжиж, үе шаттай ахисныг эдгээр бүтээлд бодит баримт, эх сурвалжид тулгуурлан харуулсан" хэмээв.
Тус сургууль дэлхийн шилдэг их сургуулиудын нэг, тэр дундаа шинжлэх ухаан, боловсрол, эрүүл мэндийн салбарт манлайлагч их сургууль болох эрхэм зорилгынхоо хүрээнд нийгмийн эрүүл мэндийн боловсрол, судалгааны чанарыг дээшлүүлэх, олон улсын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд онцгойлон анхаарч байгаа аж. Энэ хүрээнд хүн амын эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэх мэдлэг, ур чадвартай, ёс зүйтэй, манлайлагч мэргэжилтэн бэлтгэхийг зорьж буйг сургуулийн удирдлагууд онцолж байв.