Олон улсын боловсролын өдөр

Монголын мэдээ | Тойм
erdenebat@montsame.mn
2022-01-24 12:03:35

Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. НҮБ-ын Ерөнхий ассамблейн 2018 оны хурлаас жил бүрийн 1 дүгээр сарын 24-ний өдрийг боловсролын олон улсын өдөр болгохоор шийдвэрлэсэн байна. НҮБ-ын тогтвортой хөгжлийн зорилгын нэг гол зорилт бол иргэнд чанартай боловсрол олгох явдал ажээ. Тогтвортой хөгжлийн зорилго 2030-ийг 2015 онд НҮБ-ын 70 дугаар чуулганаар баталсан аж. Хөтөлбөрийн гол концепц нь НҮБ-ын гишүүн орнууд ирээдүйн хөгжлийн төлөө хамтдаа зүтгэх, харилцан туслах, аль нэг улс орныг хөгжлөөр нь орхихгүй гэсэн явдал юм.  НҮБ-ын орнууд тодорхой асуудлаар хамтдаа, харилцан туслах зарчмаар иргэнд чанартай боловсрол олгох зорилтын хүрээнд олон улсын боловсролын өдрийг бий болгосон гэж ойлгож болох юм билээ. Тэгвэл боловсрол гэж юу вэ?


Боловсрол гэдэг нь хүн өөрийгөө боловсруулж хөгжүүлэхийн тулд ухамсартайгаар хийж байгаа танин мэдэхүйн үйл ажиллагааны үр дүн. Хүн бүр ерөнхий болон бичиг үсэг, мэргэжлийн боловсрол эзэмших, санхүүгийн нөхцөлөө сайжруулах зорилгоор сургалт, өдөр тутмын үйл ажиллагааны олон арга хэлбэрийг ашиглах чадварыг шинээр эзэмших учиртай. Боловсрол эзэмшсэнээр амьдралынхаа туршид нийгмийн хөгжлөөс хоцрохгүй, бие бялдар, оюун санаа, авьяас чадвараа хөгжүүлэх, эзэмшсэн мэргэжлээ тасралтгүй дээшлүүлэх шаардлагатай гэж мэргэжилтнүүд хариулсан байх юм.


Хаана , ямар боловсрол эзэмших нь ирээдүйд бий болох үнэ цэнийг тодорхойлдог. Тиймээс залуус өндөр хөгжилтэй оронд суралцахыг  гол зорилгоо болгох юм. Эндээс олон улсын боловсрол эзэмших шаардлага урган гарч ирдэг болох нь тодорхой байна. Хөгжингүй болон хөгжиж буй орнуудын нэг гол ялгаа нь боловсон хүчин, тэр дундаа мэдлэг болон туршлага байдаг гэж тайлбарлажээ. Тухайлбал ХБНГУ болон Монгол улсын хооронд хөгжлийн ялгаа бий. Германчууд автомашин, онгоц, эм тариа болон бусад олон нарийн мэргэжлийн салбарт техник, технологийн дэвшил гаргаж, шинжлэх ухааны олон нээлт хийдэг. Тэгвэл дотоодод боловсрол эзэмшсэн манай залуусын  хувьд  ийм төвшинд хүрэх хараахан болоогүй (орчин бүрдээгүй) байна. Энэ нь манай залуусыг гадаадад сурах тэр дундаа олон улсын боловсрол эзэмших шаардлагатай болгоод байна. Ийм шинэ мэдлэг, туршлагаа хуримтлуулаад эх орондоо ирж түгээхэд олон улсын боловсрол зайлшгүй шаардлагатай. Гадаадад сурахад залууст хамгийн түрүүнд эзэмшсэн байх ёстой чадвар бол хэлний мэдлэг чухал гэж үздэг байна.


Гадаад хэл дангаараа мэдлэг, туршлага, нарийн мэргэжлийн ур чадвар болж чадахгүй. Харин тэр бүхнийг олж авах “түлхүүр” нь юм. Харь оронд сураад, мэдлэг, туршлага эзэмшээд эцэст нь эх орондоо ирж сурсан зүйлээ хэрэгжүүлж, бусадтайгаа хуваалцсанаар бидний зорилго бүрэн гүйцэд биелэнэ. Монголдоо ирсэнээр таны эзлэх орон зай аль ч гадаад орноос хэд дахин илүү, таны мэдлэг, чадвар хэрэгтэй, нөлөөтэй байх болно. Зарим тохиолдолд амаргүй ч, үүнд бидний гадаадад суралцахын цаад зорилго чиглэж байх ёстой. ЮНЕСКО-гийн гаргасан тоогоор бол дэлхий дахинд 2010 онд 3.5 сая залуус өөрийн улсаас бусад улс оронд буюу гадаадад дээд боловсрол эзэмшиж байсан бол 2020 он гэхэд бараг хоёр дахин өсөөд зургаан сая хүрсэн гэнэ.


ЮНЕСКО нь Тогтвортой хөгжлийн 4 дэх зорилгыг манлайлах, хэрэгжүүлэх үүргийг хүлээдэг. Тогтвортой хөгжлийн 4 дэх зорилгын 10 зорилт нь боловсролын асуудлуудыг хамардаг. Түүний долоон зорилт нь хүлээгдэж буй үр дүн, гурав нь зорилтод хүрэх арга зам ажээ. Тэдгээрийг та бүхэнд танилцуулж байна.


Үр дүнгийн зорилт

Зорилт 4.1: 2030 он гэхэд бүх охид, хөвгүүд үр ашигтай, уялдаа холбоо бүхий тэгш, чанартай боловсролын үйлчилгээнд үнэ төлбөргүй хамрагдаж бага, суурь  боловсрол эзэмших боломжоор хангагдсан байна.

Зорилт 4.2: 2030 он гэхэд бүх охид, хөвгүүд бага насны хүүхдийн хөгжил, халамж болон сургуулийн өмнөх чанартай боловсролд хамрагдаж, бага боловсрол эзэмшихэд бэлтгэгдсэн байна.

Зорилт 4.3: 2030 он гэхэд бүх эрэгтэйчүүд, эмэгтэйчүүд боломжийн төлбөр бүхий  чанартай техникийн болон мэргэжлийн боловсрол, дээд боловсролд хамрагдах тэгш боломжоор хангагдсан байна.

Зорилт 4.4: 2030 он гэхэд зохистой ажил хөдөлмөр, аж ахуй эрхлэхэд шаардлагатай техникийн болон мэргэжлийн зохих ур чадвар, дадал бүхий залуучууд, насанд хүрэгчдийн тоог эрс нэмэгдүүлсэн байна.

Зорилт 4.5: 2030 он гэхэд боловсрол дахь жендэрийн тэгш бус байдлыг арилгаж, боловсролын бүх түвшинд, мэргэжлийн боловсрол сургалтад хөгжлийн бэрхшээлтэй, уугуул иргэд зэрэг эмзэг нөхцөлд буй хүүхэд, залуучуудыг татан оролцуулж, тэгш боломжоор хангасан байна.

Зорилт 4.6: 2030 он гэхэд бүх залуучууд болон насанд хүрсэн эрэгтэйчүүд, эмэгтэйчүүдийн дийлэнх хувь бичиг үсэгт тайлагдан, тоо тоололд суралцсан байх нөхцөлийг хангасан байна.

Зорилт 4.7: 2030 он гэхэд бүх суралцагчид тогтвортой хөгжлийг дэмжихэд зайлшгүй шаардлагатай мэдлэг, чадварт тухайлбал, тогтвортой хөгжил, тогтвортой амьдралын хэв маяг, хүний эрх, жендэрийн тэгш байдал, энх тайван, хүчирхийллийг үл дэмжих, дэлхийн иргэн байх, тогтвортой хөгжилд соёлын оруулах хувь нэмэр, соёлын олон төрөлт байдлыг хүлээн зөвшөөрөх зэрэгт суралцсан байна.


Зорилтод хүрэх арга зам:

Зорилт 4.a: 2030 он гэхэд бүх хүнд аюулгүй, хүчирхийлэлгүй, тэгш хамруулсан, үр дүнтэй суралцах орчин бүрдүүлж, боловсролын байгууллагыг хүүхдэд ээлтэй, хөгжлийн бэрхшээл болон жендэрийн ялгаваргүй болгон шинэчлэн сайжруулна.

Зорилт 4.b: 2020 он гэхэд өндөр хөгжилтэй болон бусад хөгжиж буй орнуудад мэргэжлийн боловсрол, шинжлэх ухаан, техникийн ухаан, инженерчлэл, мэдээлэл харилцааны технологи зэрэг салбарт дээд боловсрол эзэмшүүлэх зорилгоор хөгжиж буй орнууд, ялангуяа буурай хөгжилтэй, жижиг арлын улс, Африк тивийн орнуудын иргэд хамрагдах боломжтой тэтгэлгийн тоо хэмжээг дэлхий дахинаа эрс нэмэгдүүлнэ.

Зорилт 4.c: 2030 он гэхэд хөгжиж буй орнууд, ялангуяа буурай хөгжилтэй, жижиг арлын орнуудын багш нарыг бэлтгэхэд чиглэсэн олон улсын хамтын ажиллагааг дэмжих замаар мэргэшсэн, чадварлаг багш нарын тоог нэмэгдүүлнэ гэжээ.

Холбоотой мэдээ