Адъяахүү.Б
adiyakhuu@montsame.mn
2026-04-28 13:21:50
А.Меркелийг хэн залгамжлах бол? Зёдер уу, Лашет уу, эсвэл?
Германы Бундестагийн сонгууль болоход 5 сар хагасын хугацаа үлдээд буй энэ үед тус улсын Канцлерын албан тушаалд нэрээ дэвшүүлэхийн төлөөх өрсөлдөөн нэгэнт эхэлжээ. Гол өрсөлдөгчид бол эрх баригч Христосын Ардчилсан холбоо/Христосын Нийгмийн холбоо /цаашид ХАХ/ХНХ гэх/ эвслийн лидерүүд болох Маркус Зёдер, Армин Лашет хоёр юм. Өнгөрсөн ням, даваа гарагуудад М.Зёдер, А.Лашет хоёр “тулаан”-ы эхний буудлагыг хийлээ. Ингэхдээ эвслийг сонгуульд удирдан орох хүний асуудлыг маш түргэн, 7-хон хоногийн дотор эв найртайгаар шийднэ гэдгээ амлажээ.
1839 өдөр
Монголоор дайруулах маршрутаа “Газпром” компани зураглан гаргажээ
Монголоор дамжин Хятадад хүрэх “Союз Восток” хийн хоолойн төслийн техник-эдийн засгийн судалгааны дүнг “Газпром” компани баталлаа. Үүний зэрэгцээ төслийн Оросоор дамжих хэсэг болох “Сибирийн хүч-2” хий дамжуулах хоолой ямархуу байдалтай байх вэ гэдэг нь тодорхойгүй байна. “Газпром”-ын материалыг үзвэл, уг хоолойг Ямалын баруун хэсгээс Красноярск хүртэл тавихаар төлөвлөж байгаа бөгөөд уг маршрутын үндсэн хэсэг нь хүнгүй зэлүүд тайгаар дайран өнгөрөх юм. Шинжээчдийн үзэж байгаагаар, трассыг ингэж төлөвлөсөн тохиолдолд хийн хоолойн урт нь 2 мянга гаруй км болох ба барилгын ажлын өртөг болон учрах хүндрэл бэрхшээл нь “Сибирийн хүч”-ийг барьсантай дүйцэхээр байна гэж “Коммерсантъ” сонины тоймч Татьяна Дятел дүгнэн бичжээ.
1841 өдөр
Израилийн “ногоон паспорт” буюу вакцинжуулалтын үр дүн
Харьцангуй цөөн хүн амтай Израиль улс коронавирусны цар тахалд маш хүндээр нэрвэгджээ. Нийтдээ 800 гаруй мянган хүн Ковид-19-ийн халдвар авснаас 6 мянга гаруй хүн нас барсан тул халдварын тархалтыг зогсоохын тулд 3 удаа хатуу хөл хорио тогтоосон байна. Үүний улмаас эдийн засгийн нөхцөл байдал хүндэрч, ажилгүйдлийн түвшин 20 хувьд хүрчээ. 
1841 өдөр
Суэцийг орлох хувилбарууд
Хэд хоногийн өмнө чингэлэг тээвэрлэгч “Ever Given” гэдэг аварга том хөлөг онгоц Өрнө-Дорныг холбодог усан замын чухал зангилаа болох Суэцийн сувагт гацсаны улмаас дэлхийн худалдаанд 230 тэрбум долларын хохирол учирсныг даатгалын Allianz компани тооцоолон гаргажээ. Гэхдээ энэ бол эцсийн үнэлгээ биш бөгөөд учирсан алдагдлыг нөхөн төлүүлэх асуудлыг шүүхээр шийдүүлэх үйл явц сунжирч, Суэцийн сэдвээр өрнөх мэтгэлцээн нэлээд удаан үргэлжлэх төлөвтэй байна. Ялангуяа Суэцийг орлож чадахуйц өөр чиглэлүүдийн тухайд улс төрчид, эдийн засагчид, хөлөг онгоцны эзэд, бизнес эрхлэгчид тун нухацтайгаар эргэцүүлэх болжээ. 
1845 өдөр
Оюутолгой: Үл ойлголцлын уг сурвалж, түүнийг арилгах боломж
Оюутолгой төслийн үр өгөөжийн талаар хөрөнгө оруулагчид ба монголчуудын хоорондох олон жил бугшсан үл ойлголцлыг арилгах, тулгамдсан асуудлуудыг нухацтай ярилцсаны үндсэн дээр харилцан ашигтайгаар шийдвэрлэх боломж бий гэсэн итгэл найдвар сүүлийн үед төрөх боллоо. 
1859 өдөр
2021 онд тэсрэлт хийх 10 чухал технологи
Мэдээллийн технологи үсрэнгүй хөгжиж буй өнөө үед “оны шилдэг технологиуд” гэдэгт чухам ямар  технологийг хамруулах вэ? Хайлтын алгоритмууд, цахим хяналтын систем, “ногоон” устөрөгч зэргийн аль нь вэ? Энэ тухай АНУ-ын Массачусетсийн Технологийн их сургуулиас /MIT/ эрхлэн гаргадаг MIT Technology Review сэтгүүлд 2021 онд  тэсрэлт хийж магадгүй 10 чухал технологийн талаар онцлон бичсэн байна.
1866 өдөр
Судалгаа: Өглөгч хүн өндөр насалдагийн учир
Хүмүүст өгөөмөр сэтгэлээр хандаж, тэдэнд тусалж байх нь байнга дасгал сургуулилт хийснээс илүүтэйгээр эрүүл мэндэд сайнаар нөлөөлдөг ажээ. Бусдад багахан боловч өглөг өгч байх нь зүрх сэтгэлийг уяраан бүлээсгэдэг төдийгүй эрүүл мэндийн байдлыг ч сайжруулдаг гэнэ.
1868 өдөр
APTA – 3 саяын зах зээлээс 3 тэрбумын зах зээл рүү
Монгол Улсын гадаад худалдааны салбарт дахин нэг чөлөөт худалдааны хэлэлцээр үйлчилж эхэллээ. Энэ бол 1 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс эхлэн  хэрэгжиж буй АPTA буюу Ази, Номхон далайн худалдааны хэлэлцээр /Asia-Pacific Trade Agreement/ юм. Ингэснээр манай улс анх удаагаа бүс нутгийн хэмжээний чөлөөт худалдааны үйл явцад нэгдэж байгаа бөгөөд энэ нь цаашдаа олон улсын худалдаа, эдийн засгийн интеграцид илүү идэвхтэй оролцоход чухал түлхэц болох учиртай түүхэн үйл явдал мөн.
1870 өдөр
ДХБ-ыг удирдах “шаргуу бөгөөд гөжүүд” эмэгтэй
Дэлхийн Худалдааны байгууллагын Ерөнхий захирлаар түүхэнд анх удаагаа эмэгтэй хүн, тэр дундаа Африк тивийн төлөөлөл болох анхны хүн сонгогдож, 3 дугаар сарын 1-нд албан үүрэгт ажилдаа орлоо. Энэ хүн бол Нигери улсын Сангийн сайд асан, 66 настай Нгози Оконжо-Ивеала юм. 
1882 өдөр
Ангараг гараг - хүн төрөлхтөний нөөц буудал мөн үү?
НАСА-гийн хөөргөсөн "Персеверанс" гэдэг нэртэй /Perseverance Rover/ өөрөө явагч төхөөрөмж өнгөрсөн долоо хоногийн баасан гарагийн шөнө Ангараг гарагийн гадаргуу дээр амжилттай газардсан ба ойрын үед Езеро тогооны орчим газарт амьдрал байсан эсэхийг гэрчлэх ул мөрүүдийг хайх юм.  Ингэснээр сүүлийн 10-хан хоногийн дотор судалгааны 3 хөлөг Ангараг гарагт хүрлээ. Эхлээд АНЭУ-ын "Аль-Амаль" гараг хоорондын станц, дараа нь  Хятадын "Тяньвэнь-1" аппарат Улаан нүдэн гарагийн тойрог замд дараалан амжилттай орсон бол Америкийн “Персеверанс” төхөөрөмж газардаж чадлаа.
1888 өдөр
Монголчуудын хийлгэх 4 вакциныг харьцуулах нь
Хатуу хөл хориог сулруулсантай зэрэгцээд Монгол Улс даяар вакцинжуулалтын аян албан ёсоор эхэллээ. Хамгийн түрүүнд Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ уг арга хэмжээнд хамрагдаж, “АстраЗенека” компанид гарган авсан вакциныг хийлгэснийхээ дараа коронавирусний эсрэг дархлаажуулалтад идэвхтэй хамрагдахыг ард иргэдэд хандан уриалав.
1889 өдөр
Карабахын дайн: Гал зогссоноос хойш гурван сарын дараа
“Карнеги сан"-гийн эрдэм шинжилгээний ахлах ажилтан Томас де Ваал 2 дугаар сарын эхээр Карабах дахь нөхцөл байдал ямар байсан талаар илтгэл бэлтгэж танилцуулах үеэрээ Азербайжан-Армений дайн зогссоноос хойш шийдэгдээгүй байгаа дипломат бодлого, улс төр, эдийн засаг, хүмүүнлэгийн асуудлуудыг дурджээ. Газар нутгийн төлөөх дайн 3 сарын өмнө дуусч, ялагч, ялагдагч хоёрын байр өөрчлөгдсөн хэдий ч хямрал төгсгөл болсонгүй. Азербайжанчууд, армянчуудын хоорондын дайсагнал үргэлжилсээр, харин Орос улс хэцүүхэн сонголтын өмнө тулж ирлээ. Де Ваалын илтгэлийн гол санаануудыг ВВС агентлаг дараах байдлаар хураангуйлан нийтэлснийг орчуулан хүргэе.   
1893 өдөр
Оффшорчдын диваажин Люксембургийн “рентген зураг”
Үлгэрийн мэт төсөөлшгүй их хөрөнгө баялаг, этгээд хачин эзэнт улсын эрэлд мордохдоо заавал Африкийг зорих шаардлагагүй гэдгийг Францын “Ле Монд” сонины сэтгүүлчид хэлж байна. Тэд хөрш Люксембург улсад очиж, тэнд байгаа санхүүгийн баримт бичгүүдийг ухаж төнхөж үзжээ. Нам гүмхэн энэхүү жижигхэн вант улс үнэн хэрэг дээрээ Арабын шейхүүд, дэлхийн тэрбумтнууд, олон улсын корпорациуд, тамирчид, гэмт хэрэгтнүүдийн хувьд мөнгөө татвараас нуудаг асар том оффшор бүс болон хувирсан байна. 
1895 өдөр
Москвагийн парадыг биширдэг Мьянмарын хунтын толгойлогч Мин Аун Хлаин
Зүүн Өмнөд Азийн 2 дахь том хүчирхэг армийн ерөнхий командлагч Мин Аун Хлаин 2 дугаар сарын 1-нд гарсан цэргийн эргэлтээс хойш Мьянмарыг удирдаж байна. Ингэснээр тус улс дахин цэргийнхний эрхшээлд орсон ба генерал Хлаин цаашдаа эрх мэдлээ улам тэлж, Мьянмарын ойрын ирээдүйг тодорхойлох зорилготой байгаа бололтой. 
1905 өдөр
Блүүмбэрг: Долларын уналт дөнгөж эхэлж байна
Коэффициентоор тооцож ирсэн бүхий л түүхэнд Америкийн дотоодын хуримтлалын цэвэр итгэлцүүр үзүүлэлт /net domestic savings rate/ хамгийн доод түвшиндээ хүртлээ унасан нь тус улсын эдийн засгийг гадаад орнуудын валютаас улам бүр хамааралтай болгож байна. Энэ тухай Блүүмбэрг агентлагийн цахим хуудсанд судлаач Стивен С.Роуч дүгнэн бичсэнийг  орчуулан хүргэе.   
1909 өдөр
Орос, Америк хоёрын ойлголцох цэг - START-III
Хэдхэн хоногийн өмнө Ерөнхийлөгчийн тангараг өргөж, АНУ-ын төрийн тэргүүний албан тушаалыг хашиж эхэлсэн Жо Байден ОХУ–ын удирдагч В.Путинтэй анх удаа утсаар ярих үеэрээ хоёр улсын хооронд хүчин төгөлдөр үйлчилж буй цөмийн зэвсгийг хязгаарлах тухай цорын ганц гэрээг сунгахаар тохиролцлоо.
1911 өдөр
Брекситийн дараах англи хэлний статус
“Европын Холбооныхон хазгай муруй англи хэлээр ярихаа болих хэрэгтэй”. Энэ үгийг Их Британи улс тус холбооноос гарснаас хойш хэдхэн хоногийн дараа Францын ГХЯ-ны Европын хэрэг эрхэлсэн Төрийн нарийн бичгийн дарга Клеман Бон хэлсэн юм. Гэвч европчууд түүний үгийг сонсох нь юу л бол. Тус холбооныхон Их Британиас бус харин Дорнод Европын улсуудаас шалтгаалаад англиар ярьдаг юм шүү дээ. 
1917 өдөр
Вакцин заавал хийлгэх 10 шалтгаан
Ковид-19-ийн эсрэг вакциныг хэд хэдэн улсад зэрэг гарган авч, бүх нийтийн вакцинжуулалтын ажил эхлээд буй энэ үед вакцин тариулахаас татгалзах нь зүйтэй гэсэн олныг төөрөгдүүлсэн мэдээлэл тархсаар байна. Ийм хуурамч мэдээллийг няцаах үүднээс Туркийн өдөр тутмын Evrensel сонин сандарч үймэхгүй байхыг уриалаад, коронавирусний эсрэг вакциныг заавал хийлгэх 10 гол шалтгааныг дурджээ.   
1922 өдөр
АНУ-ын 46 дахь Ерөнхийлөгч Жозеф Робинетт Байден
Өнөөдөр Ерөнхийлөгчийн тангаргаа өргөж буй 79 настай Жо Байден АНУ-ын түүхэн дэх хамгийн өндөр настай ерөнхийлөгч болж байна. Түүнээс гадна, 1942 оны 11 дүгээр сарын 20-нд Пенсильваниа муж улсын Скрантон хотод англи-ирланд гаралтай гэр бүлд төрсөн тэрбээр Америкийн түүхэн дэх хоёр дахь католик шашинтан /Жон Кеннедийн дараа/ төрийн тэргүүн болж байгаа юм. 
1924 өдөр
АНУ-ын 49 дэх дэд Ерөнхийлөгч Камала Дэви Харрис
АНУ-ын түүхэнд анх удаагаа эмэгтэй хүн, тэр дундаа африк, ази гаралтай хүн дэд ерөнхийлөгчийн албан тушаалд томилогдон, яг энэ цаг мөчид тангараг өргөж байна.
1924 өдөр
Монголын нэг өдөр - Миний гэрт 11 минут
А.Гутерриш: Хиймэл оюун, квант тооцооллын технологиуд цөмийн аюулыг ойртуулж байна 17 минут
УВС: Хадан нуранги үүсжээ 25 минут
АРХАНГАЙ: Аялал жуулчлалын салбарын ажилтнуудын 60 хувь нь түр ажлын байранд ажиллаж байна 1 цаг
Кёльнд хүний тэсвэр тэвчээрийн дээд хязгаарыг туршиж байна 1 цаг
ХӨВСГӨЛ: Киоск машинаар газрын 70 орчим төрлийн үйлчилгээ үзүүлж байна 1 цаг
ХОВД: Тавдугаар сарын цаг агаарын урьдчилсан төлөв 1 цаг
Z үеийнхний сэтгэл ханамжид нөлөөлөх хүчин зүйлсийн судалгааг танилцуулав 2 цаг
БАЯНХОНГОР: ААНБ-ын тооллого 54.2 хувьтай үргэлжилж байна 2 цаг
ХӨВСГӨЛ: Зам тээврийн ослоос сэргийлэх 7 хоног эхэллээ 2 цаг
Майкл Жексоны тухай кино дээд амжилт тогтоожээ 2 цаг
Шайбтай хоккейн U18 насны Азийн цомын тэмцээн эхэллээ 2 цаг
Гульнара Каримоваг шүүх хурал Швейцарт эхэлжээ 2 цаг
Дэвшилтэт технологи бүхий органик бордооны үйлдвэр нээгдлээ 2 цаг
ХОВД: Сэргээгдэх эрчим хүчээр өрхүүд цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэж эхэлжээ 2 цаг
Завхан аймаг генералуудынхаа алдар гавьяаг алдаршуулж байна 2 цаг
Цөлжилттэй тэмцэх COP17 бага хурлын бэлтгэл ажлыг эрчимжүүлнэ 2 цаг
Монгол, Узбекистан улс олимпын хөдөлгөөнийг дэмжихэд хамтын оролцоог нэмэгдүүлнэ 2 цаг
Ф.Мерц: Украин улс дайны байдалтай байгаа үед Европын Холбоонд элсэх боломжгүй 2 цаг
Сумогийн Нацү башёгийн банцүкэг зарлав 3 цаг
ГОВЬ-АЛТАЙ: Хүүхдийн эрх, хамгааллын талаарх суурь мэдлэгээ бататгав 3 цаг
СЭЛЭНГЭ: Баавгай айлын үхэр барьж, зөгийн үүр эвджээ 3 цаг
Зэвсэгт хүчний марш-тусгай бэлтгэлийн цогцолбор тэмцээн үргэлжилж байна 3 цаг
Хурдан морины бүсийн уралдааныг таван аймагт зохион байгуулахаар шийдвэрлэжээ 3 цаг
Оросын тэрбумтны дарвуулт онгоц Ормузын хоолойг гаталжээ 3 цаг
БАЯНХОНГОР: Гамшгаас хамгаалах бэлэн байдлын үзлэгийг аймгийн хэмжээнд хийнэ 3 цаг
Монгол-Узбекистаны спортын салбар дахь хамтын ажиллагаа шинэ агуулгаар баяжлаа 4 цаг
Монгол цэргийн дээд цол генералуудын өдөр өнөөдөр тохиож байна 4 цаг
ЗАВХАН: Баруун бүсийн хурдан морины уралдааныг тав дахь удаагаа зохион байгуулна 4 цаг
Фьюри, Жошуа нарын тулаан 11 дүгээр сард болно 4 цаг
ЗАВХАН: Ой, хээрийн түймрийн эрсдэл нэн аюултай түвшинд хүрчээ 4 цаг
Болгар улс Сэргээн босголтын төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэхэд ахиц гаргажээ 4 цаг
Малигийн босогчид Кидаль хотыг эзэлжээ 4 цаг
Монгол-Алтайн уулархаг нутаг, Увс нуурын хотгороор цас бороо орно 4 цаг
Д.Трамп руу халдсан этгээдийг бүх насаар нь хорих магадлалтай 5 цаг
Монгол Улс Казахстантай хийх "Талын дипломат ажиллагаа"-г шинээр тодорхойллоо 6 цаг
ӨНӨӨДӨР: УИХ дахь Байнгын хороодын хуралдаан болно 6 цаг
Өсвөрийн волейболын тэмцээнийг Төв аймгийн баг өнгөлжээ 16 цаг
ОРХОН: “Эрдэнэт” чуулгынхан 10 жилийн дараа Улаан-Үд хотод тоглолтоо толилууллаа 16 цаг
БАЯН-ӨЛГИЙ: Иргэдэд хууль эрх зүйн мэдлэг олгох өдөрлөг зохион байгуулав 16 цаг
ТӨВ: “Төв-Арж” баг улсын аварга шалгаруулах тэмцээнээс 18 медаль хүртжээ 16 цаг
ОРХОН: "Хаврын баяр-2026” бүжгийн урлагийн хөгжлийг илэрхийлж байна 17 цаг
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Баянзүрх дүүргийн иргэдтэй уулзлаа 17 цаг
Е.Зангар: Ерөнхийлөгчийн айлчлалаар гурван асуудал шийдэгдлээ 17 цаг
ӨВӨРХАНГАЙ: Паалуу, Их дөрөлж, Хэцүүгийн хадны түүхийн дурсгалууд 18 цаг
БАЯНХОНГОР: Хөвгүүд эерэг нөлөөллийг бий болгоно 18 цаг
“Ирээдүйн инженерүүд 2026” улсын олимпиадын шилдгүүд тодорлоо 20 цаг
Хууль зүй, дотоод хэргийн салбарын “Нээлттэй хаалганы өдөрлөг” болж байна 20 цаг
ХОВД: Сэргээгдэх эрчим хүчний хэрэглээг нэмэгдүүлэх боломжуудыг танилцуулав 20 цаг
ДАШТ-ий шагналын санг ФИФА нэмжээ 20 цаг
“Монгол хүүхэд, залуусыг мэдлэг, ур чадварын хоцрогдлоос чөлөөлье” цогц ажил хэрэгжүүлнэ 20 цаг
Бурхан урлаач Ц.Энхмандах “Эргэх цэг” үзэсгэлэнгийн бүтээлүүдээ шороо болон ургамлын будгаар зуржээ 20 цаг
ӨМНӨГОВЬ: Даланзадгад сум 13 дахь цэцэрлэгээ ашиглалтад хүлээн авлаа 20 цаг
Хууль зүйн салбарт орчин үеийн тоног төхөөрөмжийн хангалтыг үе шаттай нэмэгдүүлнэ 21 цаг
СҮХБААТАР: Уртын голын цэцэрлэгт хүрээлэн хэвлэлийнхний анхаарлыг татлаа 21 цаг
Азийн орнуудын цэргийн зардал хамгийн ихээр өсжээ 21 цаг
ДОРНОГОВЬ: Ихэнх сумын нутгаар цас оржээ 21 цаг
УВС: Бөхөн нутаглаж буй бүсийг хамгаалалтад авах санаачилга гаргав 21 цаг
Ираны Гадаад хэргийн сайд А.Арагчи Санкт-Петербургт хүрэлцэн иржээ 21 цаг
СҮХБААТАР: Орон нутгийн сэтгүүл зүйн хөгжлийн гарцыг хэлэлцлээ 21 цаг
Хоёр жилийн хугацаанд 15 барилга байгууламжийг нийслэлийн өмчид буцаан авчээ 22 цаг
ӨМНӨГОВЬ: Говийн бүсийн англи хэлний багш нар туршлагаа хуваалцлаа 22 цаг
Европын Холбоо онгоцны түлшний хангалттай нөөцтэй гэв 22 цаг
“Чөлөөлье” аяны хүрээнд зөвшөөрлийн тоог бууруулж, байгаль орчны салбарын үйлчилгээг цахимжуулна 22 цаг
“Их долоо”-гийн Байгаль орчны сайд нарын дээд хэмжээний уулзалт боллоо 22 цаг
БУЛГАН: Олон улсын уран бүтээлчдийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлсэн театрын наадам өндөрлөв 22 цаг
ЕАЭЗХ-той байгуулсан Худалдааны түр хэлэлцээрээр импортын тарифыг 89 хүртэлх хувиар бууруулах боломж бүрджээ 22 цаг
ХОВД: Иргэдийн хууль эрх зүйн мэдлэгийг нэмэгдүүлэхийг зорьж байна 22 цаг
ОРХОН: Цагаан тоос дарах ажлын явцтай танилцлаа 22 цаг
Худалдаа аж үйлдвэрийн танхимын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгаар хэлэлцүүлэг зохион байгуулна 22 цаг
Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Чингэлтэй дүүрэг, Б.Жигжиджавын гудамж-8, Индекс-15160, Ш/х-1514, info@montsame.gov.mn
Мэдээллийн МОНЦАМЭ агентлаг ©2026